Clay modeling, process of the century

Clay modelling หรือการขึ้น clay หรือการขึ้นต้นแบบดินเหนียวนั้นเป็นหนึ่งในกระบวนการที่ เก่าแก่ที่สุดและเป็นที่แพร่หลายที่สุดของงานออกแบบรถยนต์ studio บางแห่งอาจมองข้ามงาน clay ไปหางาน CAD แทน ยิ่งทุกวันนี้ที่งาน rapid prototype เป็นที่แพร่หลายนักออกแบบรุ่นใหม่ๆหลายคนอาจเปลี่ยนใจไปหางาน CAD แทนได้แต่สำหรับเหล่านักออกแบบส่วนใหญ่นั้นยังคงเชื่อมั่นว่าดิน clay คือวิธีที่ดีที่สุดที่จะสัมผัสกับต้นแบบแบบ 3 มิติ

ในภาพ modeller ของ GM ใช้ทั้งภาพ rendering sketch และ tape drawings เป็นแบบร่างในการสร้างต้นแบบขนาด 1/4 แบบครึ่งคัน (สังเกตการใช้กระจก) การใช้กระจกแบบนี้ทำให้ช่างต้นแบบสามารถ balacne งานทั้งสองด้านให้เท่ากันได้และเห็นความเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็วโดยเสียเวลาน้อยที่สุดด้วย ในภาพจะเห็น foam สีฟ้าที่อยู่ภายในดินเพื่อเป็นแกนกลางให้กับชิ้นงาน

clay นั้นถูกใช้มาตั้งแต่ยุคแรกของการทำงานออกแบบรถและช่วยย้ำความใกล้เคียงของงานออกแบบรถด้วยดิน clay กับการสร้างงานประติมากรรมสักชิ้น รถนั้นเป็นงานประติมากรรมที่เข้มงวดกว่านั้นในสายตาของผุ้เชี่ยวชาญ ในแง่ของรูปร่างและสัดส่วน

หลักการ

มีขั้นตอนหลายขั้นตอนเพื่อนำคุณไปสู่การสร้างชิ้นงาน clay model

ขั้นแรก, ขนาดและ scale ของงานต้องถูกกำหนดก่อน ด้วย package drawing หรือ profile sketch, แบบพร้อมขนาดของสิ่งต่างๆบนรถต้องถูก clear มาแล้วพร้อมกับย่อสเกลแล้วตามที่ตั้งไว้ เช่นความยาวรวมของรถที่จะออกแบบ กำหนดได้แล้วว่า 4 เมตร ทำงานสเกล 1 ต่อ 4 ดังนั้นต้องสร้างโมเดลความยาวรวมขนาด 1 เมตร เป็นต้น

หลังจากนั้นฐานของงานจะถูกสร้างขึ้น อาจเป็นอะไรก็ได้ ชื่อเรียกที่ลาดกระบังเรียก เกี๊ยะ ครับ ที่อื่นไม่รู้เหมือนกัน ภาษาอังกฤษที่เจอเรียก ‘rig’ ไม่ว่าจะเรียกอะไรก็ตาม เจ้าสิ่งนี้จะเป็นตัวแกนกลางของทุกสิ่งทุกอย่าง เริ่มตั้งแต่เป็นตัวยึดติดกับโต๊ะทำงาน ซึ่งยกระดับจากพื้นขึ้นมามากพอที่นักออกแบบและช่างต้นแบบจะใช้เครื่องมือทำงานได้ ดังนั้นฐานจะถูกยึดติดกับโต๊ะอย่างแข็งแรง สูงแค่ไหนนั้นขึ้นอยู่กับขนาดของรถ โดยส่วนใหญ่นั้นจะอยู่ในความสูงที่พอดีกับระดับสายตาเวลามองรถปกติ เพื่อให้เห็น design ได้ชัดเจนที่สุดนั่นเอง เจ้า rig ของฝรั่งนั้นรวมไปถึงไส้ของโมเดลดินหรือก็คือก้อนโฟมขนาดเกือบเท่ารถที่ต้องการทำโมเดลด้วย เพื่อลดปริมาณการใช้ดินลง ดังนั้นนึกภาพการ offset หรือการผลักพื้นผิวทั้งหมดเข้าไปประมาณนึงดูครับ ไส้แบบที่ใช้นั้นสำหรับของบ้านเรา ระดับนักศึกษาใช้เป็นโฟมสีขาวที่มีขายตามร้านเครื่องเขียนหรือร้านโมเดลทั่วไป แต่ถ้าของฝรั่งใช้เป็น โฟมฟ้า (blue foam) ซึ่งเป็น styro foam เหมือนกับโฟมขาว แต่ว่าความหนาแน่นสูงกว่า คุณภาพดีกว่ามากครับ บ้านเราไม่มีขาย

เกี๊ยะ ที่ลาดกระบังครับ
เกี๊ยะ ที่ลาดกระบังครับ

วิธีการ

เมื่อแท่นวางถูกจัดแล้ว ดินจะถูกเติมเข้าไปบนแกนโฟม โดยใช้เส้นอ้างอิงจาก tape drawing ช่วย เพื่อตรวจสอบว่าแบบที่ถูกถ่ายจากภาพ 2 มิติลงบนดินั้นถูกต้องหรือยัง clay จะถูกขึ้นรูปให้ได้สัดส่วนตามแบบ 2 มิติก่อนที่จะเริ่มแปลงให้เป็นชิ้นงานที่ได้สัดส่วนแบบ 3 มิติ

จากตรงนี้ นักออกแบบสามารถเลือกทางไปต่อได้หลากหลาย โดยอาจจะยึดแบบเดิมไว้ แล้วสร้างเครื่องมือ ไม่ว่าจะเป็น template หรือเส้น tape drawing บนตัวรถต่างๆเพื่อวัดผลให้ตรงกับแบบที่วาดไว้ หรือไม่ก็อาจจะทดลองสร้างรูปทรงใหม่ๆขึ้นมาก็ได้ นี่คือสเน่ห์ของงาน clay คุณสามารถแก้ไขมันได้อย่างรวดเร็ว มากครั้งเท่าที่คุณต้องการ เมื่อพอใจแล้วก็ค่อยคงมันไว้ ซึ่งมันก็คงทนพอ งานที่รวดเร็วอย่างนี้ทำไม่ได้บน computer

ในภาพ นักออกแบบกำลังทำงานกับต้นแบบดิน clay ของ Chevrolet Corvette สังเกตฟิล์ม Dynoc ที่ถูกใช้แปะลงบนดินเพื่อแทนการทำสี ฟิล์มช่วยสร้างสีบนตัวถังที่เหมือนสีจริง ล้อรถจริงที่ใส่เข้าไปก็ช่วยเรื่องนี้ด้วยเช่นกัน

วิธีอัตโนมัติ

แทนที่จะปล่อยให้นักออกแบบและช่างต้นแบบต้องเสียเวลาและแรงงานกับการขึ้นรูปดินอยู่เป็นสัปดาห์ บริษัทรถส่วนมากเลือกที่จะใช้งาน CAD เพื่อสั่งให้เครื่องขึ้นต้นแบบ กัด แบบตามที่ต้องการซึ่งแบบที่ถูกกัดออกมาจะมีสัดส่วนถูกต้องแม่นยำตามที่ขึ้นรูปไว้ใน CAD และใช้เวลาแค่ไม่นานสำหรับการขึ้นต้นแบบ แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น การขึ้นรูปนี้ก็เป็นเพียงการขึ้นรูปอย่างหยาบเท่านั้น ช่างต้นแบบยังคงเป็นผู้ทำหน้าที่ finish ผิวงานในขั้นตอนสุดท้าย นักออกแบบก็ยังต้องแก้ไขรายละเอียดเล็กน้อยในงานออกแบบอยู่ ความจริงแล้วงานอย่างนี้ก็สามารถแก้ไขใน CAD ได้ แต่บริษัทรถยนต์ส่วนใหญ่ก็ยังคงใช้ clay เพื่อเช๊คงานอออกแบบสุดท้ายอยู่ดี เพราะบางครั้งเมื่อชิ้นงานจริงปรากฎสู่โลกภายนอกแล้ว แสงเงาจริงของโลกภายนอกอาจเผยให้เห็นอะไรบางอย่างที่ computer แสดงให้ดูไม่ได้ และผุ้ผลิตก็ต้องตรวจสอบเพื่อไม่ให้ความผิดพลาดนั้นเข้าไปสู่กระบวนการผลิตได้เช่นกัน

เมื่อต้นแบบดินเสร็จสมบูรณ์ ขั้นตอนต่อไปนั้นเป็นไปได้หลายวิธีด้วยกัน

แบบแรก หากว่ามันเป็นแค่ concept car มันก็อาจจะถูกทำสีและเพิ่มเติมรายละเอียดในตัวงาน หรืออาจจะกลายเป็นแม่แบบสำหรับ ‘hard model’ ซึ่งจะมี hard modeler มาถอดแบบไปทำเป็นชิ้นส่วนโลหะ หรือพลาสติก หรือวัสดุอื่นๆที่ใกล้เคียงกับรถที่ผลิตจริง เช่น ตัวถัง รอยเชื่อมต่อชิ้นส่วน กระจก หรืองานออกแบบภายในต่อไป

แบบที่สอง หากว่ารถคันนี้จะถูกผลิตเป็น production ดินจะถูก scan ด้วยเครื่อง scan 3 มิติเพื่อแปลงงานออกแบบจากดินไปสู่ CAD อีกครั้ง ในขั้นตอนนี้ 3d modeler จะมีบทบาทสำคัญในการปูพื้นผิวให้เรียบร้อยก่อนจะส่งแบบไปให้วิศวกรผู้คอยจัดการกับงานยุ่งยากอย่างเช่น ผนังชิ้นส่วนตัวถัง อุปกรณ์ประกอบ จุดยึดต่างๆ รวมถึงระบบส่งกำลัง ระบบขับเคลื่อนของรถโดยยึดการออกแบบเป็นศูนย์กลาง

แบบสุดท้าย หากว่างานต้นแบบนั้นเป็นแค่งานต้นแบบเพื่อใช้ศึกษา design ใน studio เท่านั้น งานนั้นก็มักจะไม่ปรากฎสู่สายตาสาธารณชน และมักจะถูก recycle ดิน clay เพื่อใช้ในงานต่อไป

model ของรถ Holden ชุดนี้เป็นตัวอย่างที่ดีตัวอย่างหนึ่งของงานดิน ทั้งสองคันเป็นงานดินขนาดเท่าจริง ซึ่งแสดงให้เห็นภาพที่ค่อนข้างใกล้เคียงกับรถจริงได้โดยไม่ต้องสร้างคันจริงขึ้นมา ในทุกๆ studio ออกแบบจะมีพื้นที่สำหรับนำรถออกมาวาง โดยอาจจะจัดสภาพแวดล้อมเหมือนจริงไว้เพื่อดูว่างานออกแบบนั้นเป็นอย่างไรบ้างเมื่ออยู่ภายใต้สภาพจริง ในภาพทางซ้ายจะเห็นว่ามีการใช้ฟิล์ม Dynoc เพื่อแสดงสีเงินที่เป็น bodyparts ของรถและสีดำแทนกระจก การแยกสีนี้ช่วยให้นักออกแบบเห็นและประเมินงานออกแบบได้อย่างรวดเร็ว

บทความต้นฉบับ: CarDesignOnline.com

UPDATE!: gallery: clay model: process of the century


16 thoughts on “Clay modeling, process of the century”

  1. เพื่อนเล่าให้ฟังไปเจอ vender อยู่จ้าวหนึ่ง มีช่างทำต้นแบบเป็นช่างโป๊ว คือเอาโป๊วเหลืองปั้นบนรถนั่นแหละ
    แกะงานออกมารถสีพัง

    พอจะให้เปลี่ยนเป็นใช้ clay แทน เขาก็อบ clay จนเละ
    แล้วเอามาใส่เกรียงปาดๆ เหมือนโป๊วอีกเช่นเดิม

  2. พอดีทำงานเกียวกับปั้นตัวถังรถยนต์อยู่แล้ว เพราะClay ดูแล้วน่าจะปั้นง่ายกว่า วัสดุที่ผมใช้อยู่ จึงอยากทราบว่า ในประเทศเรามีขายรึเปล่า รบกวนถ้ามีใครทราบช่วยบอกทีครับ หรือส่ง Mail u_theone@hotmail.com

  3. จริงๆแล้วผมไม่ค่อยรู้มากว่ามีที่ไหนขายบ้าง จะบอกที่ที่ผมรู้แล้วกันนะครับ
    1. Ad-ProTech – ที่นี่ดูจะชัดเจนที่สุดครับ ดินยี่ห้อ kolb จากเยอรมัน ราคาราวโลละ 700 บาท http://cms.ai.com.my/ListProduct.asp?Subject=Home เบอร์โทรติดต่อ 0816349115
    2. ร้าน kk ซอยลาดพร้าว 60 คงไม่มีเวบ เอาเป็นเบอร์ติดต่อแล้วกันครับ 025303238 ขายดินเยอรมัน ราคาใกล้ๆกันครับ
    3. ถ้าสู้ราคาดินเยอรมันไม่ไหว มีร้านดินไทย ชื่อรุ่งอาร์ตขายอยู่โลละ 70 บาทครับ สั่งได้ที่ 0818113781 ติดต่อคุณรัชพงษ์ ถามเรื่องซื้อดินเลยครับ

    1. ขออนุญาตนะคะ เห็นว่าข้อมูลนี้หลายปีมาแล้ว ไม่ทราบว่าตอนนี้ซื้อดิน kolb ได้ที่ไหนบ้าง พอจะช่วยตอบมั๊ยคะ ต้องการด่วนมากๆเลยค่ะ

      1. ผมมีแต่เบอร์ติดต่อเก่าๆ ไม่รู้ยังใช้ได้ไหมนะครับ
        025303238 ชื่อ supplier ว่า KK ครับ

  4. อ่านเวปแล้วได้ความรู้ดีครับ ขอบคุณมากที่ทำเวปดีๆ ที่ให้ความรู้แก่คนที่สนใจแต่ไม่มีความรู้เลย อย่างผมอยากรู้มานานแล้วว่าเค้าทำรถกันยังไง พอได้อ่านแล้วก็เข้าใจในระดับหนึ่ง แต่ก็ยังมีขอสงสัยอีกหลายอย่าง เลยอยากรบกวนถามว่า Clay ที่ใช้นี้คุณสมบัติมันเป็นยังไงครับ แล้วสามารถปั้น Clay แล้วนำมาถอดเป็นแม่พิมพ์ไฟเบอร์ได้หรือเปล่าครับ มีขั้นตอนยังไง มีหนังสือให้ได้ศึกษาหรือเปล่าครับ หาซื้อได้ที่ไหนบ้างครับ รบกวนช่วยตอบด้วยครับ ผมสนใจอยากศึกษาดู ขอบคุณท่านผู้รู้ล่วงหน้าครับ
    หรือ ส่ง Mail Manitt27@hotmail.com

  5. 1. คุณสมบัติของดินที่ใช้กัน คือนิ่มเมื่อให้ความร้อน ใช้ขึ้นรูปได้คล้ายดินเหนียว และแข็งตัว ขูด ขัดได้คล้ายพลาสติกเมื่อแข็งตัวที่อุณหภูมิปกติครับ
    2. เรื่องไฟเบอร์ คุ้นๆ ว่าตอบไว้ในคอมเมนต์ของคราวก่อนว่าไม่ได้นะครับ ดินละลาย อาจต้องถอดแบบดินด้วยอย่างอื่นก่อน
    3. หนังสือเกี่ยวกับงานดินขึ้นรูปรถ ไม่เคยเห็นภาคภาษาไทยนะครับ แต่ถ้าภาษาอังกฤษและอื่นๆ แนะนำให้เข้าไปเลือกซื้อได้ที่ Amazon.com ครับ

  6. ขอบคุณมากครับ สำหรับคำตอบ ถ้าถอดแบบไฟเบอร์ไม่ได้ การถอดแบบดินด้วยอย่างอื่น มีอะไรถอดแทนได้บ้างครับ รบกวนยกตัวอย่างวัตสดุอื่นที่ใช้แทนด้วยครับ

  7. อืมม.. ขึ้นกับขนาดมั้งครับ
    พวกผมที่เรียนกัน ทำขนาดรถ 1 ต่อ 4 ยาวเมตรนิดๆ ถอดด้วยปูนปลาสเตอร์ก่อน แล้วเอาโมลปูนไปทำไฟเบอร์ครับ

    ถ้างานดินขนาดเท่าจริง ในสตูดิโอรถจริงๆ แสกนเป็นข้อมูลโมเดลแบบ 3 มิติเอาครับ

    ส่วนงานดินขนาดเท่าจริง ที่ต้องพยายามถอดเป็นไฟเบอร์ด้วย ผมไม่มีประสบการณ์ครับ เท่าที่เคยเห็นมี 2 แบบคือ ไม่ใช้ดิน ทำโฟมแล้วต่อด้วยโป๊ว-ไฟเบอร์เลย กับแบบทำดิน แล้วสแกนด้วยเครื่องแสกน 3 มิติครับ

  8. คุณ Manit ถามเหมือนตั้งใจว่าจะเอาดินไปทำงานอะไรซักอย่างอยู่แล้ว ถ้าสะดวกลองบอกรูปแบบที่อยากลองทำดูได้ไหมครับ ถามกว้างๆ อย่างนี้ผมอาจจะตอบไม่ตรง

  9. ขอบคุณครับคำตอบ หน้าที่พักผมเป็นอู่รถยนต์ครับ ผมเห็นเค้าเอาสีโป๊ะรถยนต์ทำอ่ะครับ และผมก็สั่งเกตว่าเค้าใช้เวลาขัดตกแต่งนานมากครับดูเหมือนมันทำยากมาก แต่พอผมมาเห็นในเวปนี้ดูเหมือนใช้ดินมันน่าจะทำง่ายกว่าครับ ผมก็เลยถามดูครับ ส่วนผมอยากลองทำโมเดลเล็กๆซักคันครับเอาเท่ากับรถบังคับเด็กเล่นครับ เออเกือบลืมครับ ปูนปลาสเตอร์ที่ใช้หลังจากถอดแบบแล้วเวลาจะนำมาทำเป็นไฟเบอร์ต้องอบปูนให้แห้งก่อนหรือเปล่าครับ

  10. ปูนต้องแห้งครับ
    โมเดลยิ่งเล็กยิ่งทำยากครับ ลองทำดูจะรู้ได้ทันทีเลย

แสดงความคิดเห็น