car design glossary: O

ดองไว้นานครับ ได้โอกาสก็พยายามแอบแปลเพิ่มไปเรื่อยๆ

O:

92424_2_preview

One-box

ปริมาตรของรถประเภทซีดานทั่วไปจะถูกแบ่งออกเป็นกล่องหลายๆกล่อง ห้องเครื่องยนต์และฝากระโปรงเป็นกล่องนึง ห้องโดยสารเป็นกล่องนึง ห้องสัมภาระด้านหลังเป็นอีกกล่องนึง รวมเป็นงานออกแบบแบบสามกล่องหรือ three-box design รถแบบ hatchback ไม่ว่า5 หรือ 3 ประตูจึงเป็นรถแบบ 2-box design หรือ 2-box car

65768_2_preview

งานออกแบบแบบ ‘one-box’ เกิดขึ้นได้โดยการดึงฐานของเสา A ด้านหน้าของรถแบบ hatchback รวมถึงกระจกหน้าทั้งหมดไปด้านหน้า ต่างกับ Cab Forward ตรงที่ ผู้โดยสารและที่นั่งยังคงอยู่ที่เดิม ซึ่งผลจากการดึงเสานี้ทำให้เกิดความรู้สึกโอ่อ่าและกว้างขวางขึ้นภายใน แม้พื้นที่ที่เพิ่มมากขึ้นนั้นจะไม่ได้ใช้ประโยชน์อะไรเลยก็ตาม

69679_2_previewTwingo รุ่นเดิมนั้นเป็น One-box แบบ original ในขณะที่ Twingo รุ่นใหม่นั้นเริ่มเป็นแบบ Two-box มากขึ้นแล้ว

One-box design ยังสื่อสารถึงขนาดหรือปริมาตรที่เพิ่มมากขึ้นเป็นพิเศษ รถ Mercedes A-Class ปี 1997 ที่มีทั้งพื้นที่และประโยชน์ใช้สอยหลากหลายนั้นความยาวรวมยังสั้นกว่า Mini ตัวปัจจุบันที่ยาวกว่าแต่คับแคบกว่า แต่ข้อเสียเปรียบของการดึงเสาไปข้างหน้าห่างจากคนขับแบบนี้คือเสาที่ถูกดึงออกไปจะบดบังทัศนวิสัยของผู้ขับและทำให้แสงเข้ามาในห้องโดยสารมากขึ้นจากองศาที่หันรับแสงของกระจก

และแม้ว่า Fiat จะพยายามอ้างสิทธิ์ แต่ว่ารถ Renault Twingo ปี 1992 ถูกนับว่าเป็นรถทรงกล่องเดียวหรือ one-box car ที่ผลิตจำนวนมากเป็นรุ่นแรก สำหรับรถเพื่อการพาณิชย์ (ที่ยุโรปหมายถึงประเภทรถตู้ทั้งแบบมีแต่หัวรถ) ซึ่งมีการวางที่นั่งแบบ ‘forward control’ (คนขับหน้าล้อ) นั้นมีรูปทรงแบบกล่องเดียวมานานแล้ว บางทีนั่นอาจเป็นสาเหตุที่คนอเมริกาเรียกรถแบบ MPV ว่ารถ ‘van’ ก็เป็นได้

22275_2_previewoverhang ด้านหลังของ BMW ยาวมาก

Overhang

ชิ้นส่วนของรถที่ยื่นออกไปเกินล้อหน้าไปด้านหน้าและเกินล้อหลังไปด้านหลังและเป็นส่วนของ crumple zone หรือส่วนที่จะยุบตัวเมื่อเกิดการชน ความสัมพันธ์ระหว่าง overhang และ wheelbase เป็นเรื่องสำคัญมากในการสร้างสมดุลของภาพรวมของรถ overhang ยาวไปก็ไม่ดี

23895_2_previewPorsche ยาวเท่ากันทั้งหน้าหลัง

overhang ด้านหน้าจะยุบตัวเมื่อเกิดการชนตามกฎหมายคุ้มครองคนเดินถนนของยุโรป ตัวอย่างหนึ่งก็คือ Peugeot 407 ภาพของรถที่มีล้ออยู่ตรงมุมของรถก็ยังล่อใจนักออกแบบ แต่โชคดีที่บางครั้งภาพของ overhang ที่ยืดยาวออกมาก็ถูกหลอกตาด้วยการจัดการ plan shape (เส้น outline รอบคันเมื่อมองรถตรงๆจากด้านบน) ที่ชาญฉลาด (ตรงนี้คิดว่าคงมีคนงง หมายถึงการหลอกตาโดยออกแบบให้ overhang หน้านั้น ‘บีบ’ เข้ามาด้านหน้าทำให้ overhang ดูเล็กลงกว่าความเป็นจริงเมื่อมองด้วยมุมมองปกตินั่นเองครับ)

47242_2_previewMclaren F1 มี overhang หลังที่สั้นตามแบบฉบับของ supercar

นักออกแบบจะบอกว่า overhang ที่ไม่เท่ากันด้านหน้าและหลังนั้นช่วยสร้าง ‘dynamic’ หรือ ‘ความเคลื่อนไหว’ ได้ผ่านการมองเห็น (BMW 3-series) ในขณะที่รถที่มี overhang หน้า-หลังยาวเท่ากันจะดูเหมือนอยู่นิ่งมากกว่าโดยธรรมชาติ (Porsche Boxster)

สมดุลแบบพิเศษของของรถสปอร์ตเครื่องวางกลางนั้นกลับมี overhang ด้านหน้าที่ยาวเป็นพิเศษและ overhang ด้านหลังที่สั้นกุดซึ่งช่วยเพิ่มภาพที่เด่นชัดให้กับตัวรถ (Mclaren F1)

car design glossary ฉบับภาษาไทย

A-B

C

D-E

F

G-H

I-M

O

P

R

S