car design glossary: P

P:

20787_2_preview

Package

การจัดวางพื้นฐานของงานออกแบบรถ ผู้โดยสาร ตำแหน่งเครื่องยนต์ ระบบส่งกำลังและห้องสัมภาระ อาจถูกกำหนดด้วยงานเขียนแบบหรือสเปคของสิ่งต่างๆ หรือที่เห็นได้ชัดในปัจจุบันคือถูกกำหนดและเขียนขึ้นโดยโปรแกรม CAD 3 มิติ

18694_2_preview58302_2_preview

package มักจะถูกกำหนดโดยงานวิศวกรรม และนักออกแบบต้องแน่ใจว่างานออกแบบนั้นลงตัวกับ package ที่ถูกจัดวางมา แต่หลายครั้งนักออกแบบก็สามารถต่อรองได้เพื่องานออกแบบที่ดีกว่าเป็นกรณีๆไป

131512_2_preview

Package Drawing: Lotus Evora

Package drawing

Package drawing หรือ ‘Artistic License’ ที่มาพร้อมภาพ perspective สัดส่วน (และขนาดของล้อ) นั้นเป็นที่รู้และเข้าใจในทั้ง 2 และ 3 มิติ ใน package drawing เราจะเห็นความเป็นจริงภายใต้เส้น grid ที่วัดขนาดได้

ตามที่บอกว่าโดยทั่วไปแล้วแบบ Package drawing จะได้มาจากวิศวกร สู่มือของนักออกแบบซึ่งมักจะอยู่ในรูปของแบบประกอบขององค์ประกอบต่างๆ ที่แก้ไขไม่ค่อยได้ของตัวรถรวมถึงอุปกรณ์ต่างๆที่จะทำงานอยู่เบื้องหลังเปลือกหุ้มภายนอก ความยาว กว้าง และสูงของรถ จุดกึ่งกลางล้อ เครื่องยนต์ ระบบส่งกำลังรวมถึงตำแหน่งถังน้ำมันก็จะถูกรวมไว้ในแบบนี้เช่นกัน องศากระจกและตำแหน่ง ภาพหุ่น manikin ของผู้ขับตั้งแต่ขนาด percentile ใหญ่ที่สุดถึงเล็กที่สุดพร้อมกับระยะและขอบเขตการมองของสายตาซึ่งจะมีผลต่องานออกแบบภายในต่อไป หรือแม้แต่ว่าซุ้มล้อล่วงล้ำเข้ามาในห้องโดยสารมากเท่าไหร่ก็มีผลต่อการออกแบบเช่นกัน นอกจากนี้ยังมีประเด็นอื่นๆที่มากับแบบอีกมากมาย

package อาจมาในรูปแบบใดก็ได้ทั้งภาพด้าน 2 มิติหรือไฟล์ CAD 3 มิติ ไม่ว่าแบบไหนนักออกแบบก็จะต้องนำมาใส่งานสเกตช์และออกแบบให้พอดีโดยไม่ให้เสียบุคลิกของรถที่วางไว้แต่ต้น.

65123_2_preview

Citroen มีกระจกล้อมเสารอบตัวรถ เสา C และ D ถูกบังด้วยกระจกในขณะที่เสา B โชว์ให้เห็นเป็นสีดำพรางตา และยังมีความพิเศษที่มีเสา A 2 เสา โดยเสาแรกจากด้านหน้ารถมีสีเดียวกับตัวถังส่วนอีกเสาถูกซ่อนไว้ใต้กระจกสีดำและทำหน้าที่เชื่อมระหว่างกระจกกับหรอบหน้าต่างที่ประตูหน้า หากมองจากด้านใน เสาต่างๆมีมักจะมีขนาดใหญ่และเทอะทะกว่าที่เห็นด้วยตาจากภายนอกเพราะข้อจำกัดด้านความปลอดภัยของผู้โดยสาร

Pillars

Pillars หรือ ‘เสา’ เป็นหนึ่งในองค์ประกอบทางโครงสร้างหลักๆของรถ บานประตูถูกรองรับและหมุนบานพับอยู่บนโครงสร้างนี้ เสาเป็นโครงสร้างของหลังคา ปกป้องผู้ขับขี่และโดยสาร นอกจากนี้ในทางสายตา ยังช่วยสร้าง ‘กรอบหน้าต่าง’ ให้กับตัวรถด้วย

เสาต่างๆอาจถูกทำให้หายไปได้ด้วยการทำสีดำด้านหรือการหุ้มไว้ด้วยกระจกด้านใดก็ได้และจะถูก mask ไว้ด้วยฟิล์มสีดำอีกชั้นหนึ่งเพื่อให้ตัวรถมีกราฟิกของ DLO ตามที่ต้องการ

57326_2_preview

A-Pillar (หรือ A-Post)

โครงสร้างที่ตั้งขึ้นเพื่อยึดและรับกระจกหน้า บางครั้ง ส่วนใหญ่ในรถใหม่ๆ A-pillar หรือเสาเอจะถูกทำให้โค้งเนียนไปกับ cant rail บนหลังคา การทดสอบการป้องกันพลิกคว่ำของรถปัจจุบันมีความเข้มงวดมากทำให่้เราได้เห็นเสาเอมีขนาดใหญ่ขึ้นอย่างน่ากังวลและอาจบดบังทัศนวิสัยได้ง่าย อาการนี้ยิ่งเกิดมากขึ้นเมื่อเป็นเสาเอที่ถูกผลักออกไปข้างหน้าของรถทรงกล่องเดียว (one-box design)

ที่ฐานของเสา A เป็นจุดรวมพื้นผิวหลากระนาบ เป็นความท้าทายต่อนักออกแบบที่ต้องแก้ปัญหาเรื่องพื้นผิวให้สวยเป็นที่น่าพอใจให้ได้

B-Pillar

ในทางโครงสร้าง เสา B หรือ B-pillar ของรถไม่ว่าจะมี 4, 5  ประตูรวมถึงรถแบบ 2 หรือ 3 ประตูบางคันจะถูกบังไว้ไม่ให้เห็นได้จากภายนอกจนกว่าจะเปิดประตู แต่ในทางการออกแบบ เสา B ที่เราพูดถึงคือเส้นที่คั่นอยู่ระหว่างกระจกข้างบานหน้าและบานหลังซึ่งคอยบดบังเสา B ‘จริงๆ’ ไว้

ซึ่งเสา B ที่แท้จริงนั้นเป็นโครงสร้างตัวรถที่แน่นหนาแข็งแรง คอยรองรับปลายของบานประตูหน้าและเป็นจุดหมุนของบานประตูหลัง นอกจากนี้ยังทำหน้าที่ตัวยึดเข็มขัดนิรภัยด้านหน้าด้วย

73338_2_preview

C-Pillar, D-Pillar (ชุดเสาที่อยู่ด้านหลังสุด)

ในขณะที่เสา A อาจจะต้องดูสง่า เสา B ถูกบดบังด้วยระนาบขนาดใหญ่ที่บดบังการใช้งานแท้จริงไว้ เสา C นั้นกลับสามารถมีการออกแบบได้มากกว่า เสา C บางแบบเช่น ‘Hoffmeister kink’ ของ BMW นั้นกลายมาเป็นจุดสำคัญที่จะบอกถึงความเป็น BMW ได้ทันทีที่เห็น สำหรับเสา D เกิดได้จากรถที่มีบานหน้าต่างด้านข้าง 3 บาน (หรือมากกว่า) เช่นรถพวก SUV หรือ MPV ต่างๆและทำให้เสาที่ติดกับด้านหลังสุดของบานประตูหลังเป็นเสา C ส่วนเสาที่อยู่ท้ายรถจริงๆกลายเป็นเสา D ไปแทน

* เรื่องของเสาหรือ pillars นี้จะนับเรียงตามจำนวนเสาเป็น A B C D E หรือจะนับตามตำแหน่งเป็น A1 A2 B1 B2 C1 C2 ก็ได้ทั้งนั้นนะครับ ภาษายังไม่ตายและแปรเปลี่ยนไปตามงานออกแบบและสตูดิโอออกแบบ

52573_2_preview

Plan shape

Plan view คือภาพมองตรงจากด้านบนหรือ elevation ในภาษาทางการเขียนแบบพื้นฐาน

Plan shape หมายความถึงความโค้ง / เส้นโค้งที่ปรากฎเมื่อมองรถในมุม plan view ทั้งด้านข้าง ด้านหน้าและด้านหลัง รูปร่างของรถเมื่อมองจากด้านบนนั้นค่อนข้างไม่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมมากนักมานาน แต่รถทุกวันนี้มีโค้งยื่นออกไปด้านหน้า / หลัง มากขึ้นจนเห็นชัดเจน (ถูกเรียกว่าแบบ ‘tuck in’) และทำให้มุมของตัวรถทำมุมน้อยลงจนบางครั้งไม่มีมุมแหลมตามมุมทั้งสี่ของรถเลย

นอกจากนี้การจัดการ plan shape ที่ชาญฉลาดยังทำให้สามารถดึงมุมของตัวรถเข้าไปหาล้อมากขึ้น ส่งผลให้ ovehang ที่ยืดยาวออกมาเพื่อการทดสอบด้านความปลอดภัยนั้นถูกบดบังทางสายตาไปได้

ทายเล่นสนุกๆ: มองจากมุมบนแบบนี้ เดาได้ไหมครับว่ารถคันสีขาวด้านบนนี้รถอะไร

20786_2_preview

Platform

คงฟังดูไม่สมเหตุสมผลเท่าไหร่ถ้าจะเทียบ platform ว่าเป็นสิ่งที่เรียกกันว่า chassis เมื่อก่อน platform คืองาน ‘สถาปัตยกรรม’ ของโครงสร้างและกลไกพื้นฐานที่ถูกปกปิดไว้ด้วยงานตัวถังโลหะภายนอก มีอุปกรณ์มากมายที่มองไม่เห็นได้จากภายนอก เช่นระบบส่งกำลัง ระบบกันสะเทือนและแผ่นโครงสร้างกดขึ้นรูปต่างๆเช่นพื้นและผนังติดฉนวน ซึ่ง platform ทำให้เกิดความเป็นไปได้ในการสร้าง economies of scale แบบจำนวนมากที่เรียกว่า platform sharing ให้แพร่หลายขึ้นมาได้

โดยปกติการใช้ชิ้นส่วนร่วมกันของ platform sharing ใช้ที่ประมาณ 60% ของชิ้นส่วนระหว่างยี่ห้อ (เช่นที่ PSA เปอโยต์-ซีตรอง) แต่การใช้ร่วมกันอาจเกิดได้ถึง 90% ของชิ้นส่วนซึ่งเกิดขึ้นได้จากการทำ badge-engineering หรือการเปลี่ยนเฉพาะตราสินค้าในเครือยี่ห้อเดียวกันนั่นเอง

แชมป์ในสังเวียน platform sharing คือ Volkswagen Group ที่ใช้งาน platform A4 ของตัวเองไป 4 ยี่ห้อ 8 ผลิตภัณฑ์และ 6 รูปแบบตัวถัง

เมื่อภาพลักษณ์ของยี่ห้อเป็นเรื่องสำคัญที่ต้องปกป้อง การใช้ชิ้นส่วนใน platform (อย่างเช่นระบบปรับอากาศ ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์มาตรฐานทางความปลอดภัย) ร่วมกันช่วยลดทั้งราคาต่อหน่วย เวลาพัฒนาสินค้าและลดเงินลงทุนลงได้

Plenum

Plenum

ช่องว่างระหว่างกระจกหน้ากับ cowl line ด้านบนของฝาประโปรง รถญี่ปุ่นหน้าสั้นอย่าง Jazz จะเห็นว่ามี Plenum ขนาดใหญ่และมองเห็นได้ชัดในขณะที่รถอย่าง BMW3-series จะพยายามซ่อนใบพัดน้ำฝนและช่องระบายอากาศต่างๆไว้ใต้ Plenum ที่มองไม่เห็นใต้ฝากระโปรง

คราวนี้แปลนานจริงๆ …ตัวอักษรเดียวนะเนี่ย

car design glossary ฉบับภาษาไทย

A-B

C

D-E

F

G-H

I-M

O

P

5 thoughts on “car design glossary: P”

แสดงความคิดเห็น